Wiśniowa: Nie będzie nowego teleskopu w obserwatorium na Lubomirze

Dzielenie się jest dbaniem o innych!

Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza na górze Lubomirze zostało oddane do użytku w 2007 r. Zbudowane w miejscu przedwojennego obserwatorium, w którym dokonano wielu historycznych odkryć polskich astronomów. Od samego początku swojego istnienia obserwatorium prowadziło współprace z wiodącymi ośrodkami naukowymi w Polsce. Czołówka uczelni prowadzących zaawansowane badania i obserwacje astronomiczne korzystało z umiejscowionego na Lubomirze obserwatorium. Tutaj badania swoje zaraz po 2007 roku prowadzili naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego czy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Placówka od powstania w 2007 roku prowadzi obok działalności naukowej, działalność edukacyjną i jest jedynym takim obiektem w naszym powiecie i nielicznym w Polsce, który umożliwia prowadzenie obserwacji dla turystów czy młodzieży szkolnej.

Obserwatorium jest wizytówką i obecnie jednym z nielicznych obiektów, które kojarzą się z gminą Wiśniowa. Prezentowane na materiałach reklamowych i promocyjnych niestety jest często pomijane w finansowaniu środków gminnych.

Na ostatniej sesji rady gminy Wiśniowa, wójt Bogumił Pawlak zaproponował by z oszczędności jakie pojawiły się w budżecie gminy na rok 2019 dokonać zakupu teleskopu na wyposażenie obserwatorium. Koszt sprzętu o jaki wnioskował wójt to 30 000 zł co pozwala na zakup średniej jakości sprzętu optycznego. Wyspecjalizowany sprzęt profesjonalny to koszt od 150 000 zł wzwyż.

Obserwatorium przez ostatnich kilka lat było zaniedbywane i niedofinansowane od strony sprzętowej co spowodowało, że ze współpracy z tą jednostką wycofały się uczelnie wcześniej współpracujące. Nierozbudowywana przez lata i nieunowocześniana baza sprzętu optycznego spowodowała, że spadła drastycznie atrakcyjność obserwatorium pod względem obserwacji profesjonalnych a nawet amatorskich. Jednym z przyrządów optycznych jaki gościł w kopułach obserwatorium był teleskop wypożyczony czasowo, który z upływem umowy musiał zostać zwrócony.

Obserwatorium astronomiczne to unikalne miejsce i duże wyróżnienie, a nie problem jak można było zauważyć w wypowiedziach radnych na ostatniej sesji. Jak podkreślał opiekun obserwatorium dr Marcin Cikała:

Buduje się takie obiekty w miejscach, które się do nich tylko nadają, a Lubomir jest takim właśnie miejscem. (…) Nie można takiego obiektu postawić jak kiosku z papierosami przy drodze, muszą być spełnione warunki, których w naszym kraju jest bardzo mało.

Radni bardzo długo i burzliwie zastanawiali się nad propozycją wójta Pawlaka, rozpytywali o finansach i kosztach utrzymania obserwatorium, które rocznie kształtują się na poziomie około 75 000 zł z czego część pokrywa coroczna dotacja Powiatu Myślenickiego w wysokości 10 000 zł oraz wpływy z działalności jaką prowadzi obserwatorium, któremu rok rocznie udaje się w ten sposób pozyskać około 24 000 – 25 000 zł.

Przedstawiona przez wójta propozycja zakupu teleskopu miała zostać sfinansowana z oszczędności jakie udało się pozyskać z budowy drogi w miejscowości Wierzbanowa, niestety radni dużo większy naciska stawiają na budowę infrastruktury niż na poprawę funkcjonowania tego co już w gminie jest, czyli obserwatorium. Dyskusje jaka odbyła się na sesji najlepiej podsumowują słowa Bogumiła Pawlaka:

Pakujmy wszystko w drogi i nie zajmujmy się niczym innym.

To chyba kwintesencja jałowej dyskusji nad potrzebami obserwatorium. W trakcje wypowiedzi kilkukrotnie padała argumentacja ze może lepiej kupić droższy w pełni profesjonalny teleskop. Niestety do radnych nie trafiała argumentacja dr Marcina Cikały, który za przykład dał zakupiony przez UJ sprzęt usytuowany w Obserwatorium UJ w Forcie Skała w Krakowie, które w związku z rozwojem miasta Krakowa przez lata stało się miejscem, w którym obserwacje astronomiczne są praktycznie nie możliwe ze względu na zanieczyszczenie światłem.

Można mieć najlepszy na świecie sprzęt, a jeśli nie ma się odpowiednich warunków obserwacyjnych to jego wykorzystanie nie będzie możliwe.

Właśnie dlatego astronomowie oraz miłośnicy astronomii szukają takich miejsc jak Lubomir w Polsce czy Atakama w Chile na świecie, by prowadzić swoje badania czy podziwiać piękno nocnego nieba. Tylko dlaczego radni w Wiśniowej tego nie chcą lub nie potrafią zrozumieć?
Obserwatorium musi mieć bazę sprzętową optyczno-mechaniczną, infrastrukturalną i lokalizacyjną. Placówka wiśniowska ma dwa elementy z wymienionych niestety niedofinansowanie w sprzęt obserwacyjny uniemożliwia lub wręcz wyklucza prawidłowe funkcjonowanie tego ośrodka.

Jeśli gmina została wyróżniona co należy podkreślić takim miejscem jak obserwatorium to należy już o posiadane dobro dbać i sprawiać by poprawiało się jego funkcjonowanie i była możliwa prowadzona działalność naukowa i edukacyjna.

Niestety należy na to patrzeć kompleksowo by zarazem nie zniszczyć możliwości działania takiego obiektu. I nie chodzi tutaj tylko o samo wyposażenie, lecz zarazem o przemyślane inwestycje gminne. Jak widać po sesji najważniejsze są drogi i oświetlenie, ale w gminie Wiśniowa z dużą ostrożnością i dbałością należy podchodzić do budowy oświetlenia. Nie znaczny to, że ma go nie być, bo każdy wie że jest potrzebne i wpływa na bezpieczeństwo i komfort lecz należy go wykonać tak by Obserwatorium na Lubomirze nie podzieliło losów Obserwatorium UJ w Krakowie. Władze samorządowe winny tak przeprowadzić i budować oświetlenie, aby zminimalizować zanieczyszczenie światłem co nie jest wcale ani bardziej kosztowne ani problematyczne, Swoje decyzji należy jedynie konsultować z osobami lub instytucjami jakie zajmują się tym problemem i dobierać odpowiednie klosze i lampy niepowodujące zanieczyszczenia światłem.

Jakie będą dalsze losy obserwatorium będziemy śledzić na bieżąco, czas by radni gminy Wiśniowa zrozumieli, że obserwatorium nie jest ich przekleństwem lecz darem które przy odpowiednim finansowaniu i pomocy nie tylko będzie kosztem lecz może stać się najciekawszym elementem gminy w co głęboko wierzą zainteresowani w rozwój tego ośrodka.

Powiązane wiadomości

Dodaj komentarz

Proszę się zalogować aby komentować.
  Subskrybuj  
Powiadom o